W społeczeństwie wciąż jeszcze funkcjonują różne mity dotyczące zjawiska przemocy. Jeden z nich mówi o tym, że przemoc zdarza się dość rzadko, a jeśli już,
to występuje tylko w środowiskach patologicznych. Tymczasem – jak pokazują badania
i doświadczenia praktyków – przemoc zdarza się w każdej grupie społecznej i to z porównywalną częstotliwością. Zrealizowana w 2011 roku przez Instytut Millward Brown SMG/KRC na zamówienie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej diagnoza zjawiska przemocy w rodzinie pokazuje, iż profil społeczno-demograficzny osób, które doświadczyły przemocy w rodzinie, w wielu wymiarach jest zbliżony do profilu całej dorosłej populacji Polski.

W literaturze przedmiotu zwraca się uwagę na to, że przemoc jest zjawiskiem dziedziczonym społecznie. Uciekają się do niej częściej osoby, które same w swoich domach rodzinnych obserwowały relacje bliskich oparte na przymusie oraz agresywne strategie rozwiązywania konfliktów, rozładowywania napięcia i radzenia sobie ze stresem.

Za sprawą licznych kampanii medialnych, powszechność stereotypów dotyczących przemocy maleje a wzrasta świadomość społeczna w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Na uwagę zasługuje fakt, że działaniom z zakresu przeciwdziałania przemocy nadano ramy prawne, podnosząc tym samym rangę zadań realizowanych przez instytucje rządowe i samorządowe oraz organizacje pozarządowe. Opracowanie Programu przeciwdziałania przemocy (…) wynika z obowiązku wprowadzonego ustawą z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. Nr 180, poz. 1493 z późn. zm.).

Zasadniczym celem niniejszego programu jest zmniejszenie skali zjawiska przemocy w rodzinie w powiecie tomaszowskim oraz zwiększenie skuteczności działań pomocowych wobec członków rodziny dotkniętej przemocą.

Program przygotowany został na podstawie diagnozy opracowywanej corocznie przez Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Tomaszowie Lubelskim w związku z koordynacją
i systematycznie prowadzonym monitoringiem „Powiatowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie w Powiecie Tomaszowskim na lata 2008 – 2013” przyjętego Uchwałą Nr XIII/141/08 Rady Powiatu w Tomaszowie Lubelski z dnia 23 kwietnia 2008 roku, a następnie zmienionego Uchwałą Nr XVII/208/2012 Rady Powiatu w Tomaszowie Lubelskim z dnia 31 sierpnia 2012 roku.

Podstawy prawne powiatowego programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie w powiecie tomaszowskim

2.1. Podstawa prawna opracowania programu

„Program przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy
w rodzinie w powiecie tomaszowskim na lata 2014-2018”, zwany dalej Programem, jest realizacją art. 6 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy
w rodzinie (Dz. U. Nr 180, poz. 1493 z późn. zm.), zgodnie z którym do zadań własnych samorządu powiatu należy „opracowanie i realizacja powiatowego programu przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie”. Program jest skorelowany z Krajowym Programem Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz „Strategią Rozwiązywania Problemów Społecznych Powiatu Tomaszowskiego na lata 2007- 2015” przyjętą Uchwałą Nr VI/47/07 Rady Powiatu w Tomaszowie Lubelskim z dnia
25 czerwca 2007 roku z późn. zm.

Program jest dokumentem określającym ramowy zakres działań podejmowanych przez instytucje publiczne oraz partnerów społecznych na rzecz ochrony ofiar przemocy
w rodzinie, terapii i edukacji osób stosujących przemoc, zmiany postaw społecznych wobec przemocy w rodzinie. Program zakłada również rozwój usług instytucji zajmujących się przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie i podejmowanie wspólnych, skoordynowanych działań przez instytucje, służby oraz organizacje pozarządowe w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie.

2.2. Zbieżność założeń programowych z aktami prawnymi

Podstawą podejmowanych w ramach Programu działań realizowanych we współpracy pomiędzy organizacjami i instytucjami są następujące akty prawne:

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. Nr 180, poz. 1493 z późn. zm.)
Ustawa z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. 2013, poz.182
ze zm.)
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.)
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.)
Akty wykonawcze do w/w ustaw.

Charakterystyka zjawiska przemocy w rodzinie

3.1. Opis zagadnienia przemocy w rodzinie

Rozmiary i szkodliwość zjawiska przemocy w rodzinie wskazują, że jest to jeden
ze szczególnie ważnych i niepokojących problemów współczesnego świata. Przemoc jest mechanizmem regulującym stosunki panujące między ludźmi w różnych grupach, instytucjach, środowiskach i układach społecznych. Jest jednym z podstawowych zagrożeń zarówno dla rodziny, jak i poszczególnych jej członków.

Ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie określa przemoc w rodzinie jako „jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie naruszające prawa lub dobra osobiste członków rodziny, w szczególności narażające ich na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia, naruszające także ich godność, nietykalność cielesną, wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na ich zdrowiu fizycznym lub psychicznym, a także wywołujące cierpienia i krzywdy moralne u osób dotkniętych przemocą”.

Najczęściej identyfikowanymi ofiarami przemocy w rodzinie są kobiety i dzieci. Istnieją ponadto dane świadczące o tym, że przemoc może także dotyczyć mężczyzn, osób starszych i niepełnosprawnych.

Cechy przemocy:

jest to proces, nie pojawia się znienacka, jest cykliczny,
ma tendencję do powtarzania się, eskaluje, nie zatrzymana przybiera na sile,
toczy się w wymiarze dominacja – uległość,
nie jest zjawiskiem niezależnym od udziału człowieka,
przejawia się w różnych formach.

Przemoc w rodzinie charakteryzuje się tym, że:

Jest intencjonalna, tzn. jest zamierzonym działaniem, które ma na celu kontrolowanie
i podporządkowanie ofiary.
Siły są nierównomierne – w relacji jedna ze stron ma przewagę nad drugą.
Narusza prawa i dobra osobiste – sprawca wykorzystuje przewagę siły, narusza podstawowe prawa ofiary (np. prawo do nietykalności fizycznej, godności, szacunku itd.).
Powoduje cierpienie i ból – sprawca naraża zdrowie i życie ofiary na poważne szkody, doświadczanie bólu i cierpienia sprawia, że ofiara ma mniejszą zdolność
do samoobrony.

W literaturze przedmiotu wymienia się następujące rodzaje przemocy:

Przemoc gorącą, kiedy to następuje emocjonalny wybuch; jest ona widowiskowa, jest skumulowaną siłą uczuć, której nie da się zatrzymać;
Przemoc chłodną polegającą na zrealizowaniu scenariusza przemocy, który ma na celu pogwałcenie dóbr i praw drugiej osoby; jest ona zaplanowana, nie ma tu furii i jawnego gniewu.

Formy przemocy:

przemoc fizyczna, czyli wszelkie działania polegające na użyciu siły i prowadzące
do naruszenia nietykalności cielesnej, np. bicie, obezwładnianie, uderzanie przedmiotami, szarpanie (za włosy, ubranie), popychanie, odpychanie, obezwładnianie, policzkowanie, izolowanie od świata zewnętrznego, duszenie, kopanie, wykręcanie rąk, oparzenia, itp.
przemoc psychiczna polegająca na sprawowaniu przez sprawcę kontroli psychologicznej nad ofiarą, podejmowaniu umyślnych działań wykorzystujących mechanizmy psychologiczne powodujące zachwianie pozytywnego obrazu własnej osoby u ofiary, obniżenie u niej poczucia własnej wartości, pojawienie się stanów lękowych i nerwicowych, np. wyśmiewanie poglądów, religii, pochodzenia, narzucanie własnych poglądów, karanie przez odmowę uczuć, zainteresowania, szacunku, grożenie (pozbawieniem zdrowia/życia/własnym samobójstwem), grożenie niebezpiecznymi narzędziami, ubliżanie, ośmieszanie, używanie wyzwisk, zastraszanie, szantażowanie, kontrolowanie, znęcanie się nad zwierzęciem domowym, itp.
przemoc seksualna, która polega na wymuszaniu określonych zachowań w celu zaspokojenia potrzeb seksualnych sprawcy, np. wymuszanie pożycia seksualnego, wymuszanie nieakceptowanych praktyk seksualnych, wymuszanie współżycia
z osobami trzecimi, sadystyczne formy współżycia seksualnego, krytyka zachowań seksualnych partnera, demonstrowanie zazdrości, itp.
przemoc ekonomiczna – mieszczą się tu działania prowadzące do całkowitego finansowego uzależnienia ofiary od sprawcy, np. nieprzekazywanie pieniędzy
na utrzymanie, wynoszenie sprzętu domowego w celu sprzedaży, niszczenie rzeczy osobistych, demolowanie mieszkania, przywłaszczanie sobie pieniędzy/mienia, zaciąganie kredytów obciążających również osobę doznającą przemocy, wymuszanie pieniędzy, uniemożliwienie podjęcia pracy, itp.
zaniedbywanie, które można zdefiniować jako sytuacje, kiedy to najbardziej podstawowe potrzeby nie są zaspokajane przez osoby za to odpowiedzialne; najczęściej dotyczy zaniedbywania dzieci przez rodziców, kiedy to rodzice nie zaspokajają takich potrzeb dziecka jak wyżywienie, ubranie, higiena, ochrona, bezpieczeństwo, wychowanie, opieka lekarska, itp.

Każda przemoc wymaga zdecydowanego przeciwstawienia się jej. Jeśli się tego nie zrobi, będzie się rozwijała i wzmacniała.

3.2. Diagnoza problemu w powiecie tomaszowskim

Celem niniejszej diagnozy jest opisanie skali zjawiska przemocy w rodzinie
w powiecie tomaszowskim oraz działań pomocowych wobec członków rodziny dotkniętej
lub zagrożonej przemocą w okresie od 01.01.2011 do 31.12.2013 roku.

Diagnoza została sporządzona na podstawie pisemnych informacji uzyskanych
od podmiotów realizujących zadania w ramach Powiatowego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz Ochrony Ofiar Przemocy w Rodzinie w Powiecie Tomaszowskim na lata 2008 – 2013, tj.: Komendy Powiatowej Policji, Specjalistycznego Ośrodka Wsparcia, Ośrodka Interwencji Kryzysowej, Miejskich i Gminnych Ośrodków Pomocy Społecznej, Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej, placówek oświatowych i zakładów opieki zdrowotnej.

Na terenie powiatu tomaszowskiego w latach 2011-2013 miało miejsce łącznie 3 375 interwencji domowych z udziałem policji. Także najwięcej procedur „Niebieskie Karty” zostało wszczętych właśnie przez funkcjonariuszy Policji – ogółem w okresie 2011 – 2013 wypełniono 167 formularzy „Niebieska Karta”. Z danych w nich zawartych wynika, że 245 osób dotkniętych było przemocą w tym okresie: w tym łącznie 168 kobiet (69% wszystkich ofiar przemocy), 25 mężczyzn (10% wszystkich ofiar przemocy) i 52 osoby poniżej 18 roku życia (21%). Statystyki policyjne pokazują, iż osobami stosującymi przemoc, wobec których wszczęto procedurę „Niebieskie Karty”, są w zdecydowanej większości mężczyźni – stanowią oni średnio 94% wszystkich sprawców przemocy. Część z nich stosowała przemoc będąc jednocześnie pod wpływem alkoholu – było to łącznie 76 osób, co stanowi 45% wszystkich sprawców, wobec których wszczęto procedurę „Niebieskie Karty”. Ponadto odnotowano przypadki stosowania przemocy przez kobiety – Policja interweniowała
w takich sytuacjach łącznie 9 razy (5,4% wszystkich Niebieskich Kart założonych przez Policję). W 2011 roku procedurę „Niebieskie Karty” wszczęto też w sytuacji podejrzenia stosowania przemocy przez nieletniego. Ze statystyk policyjnych wynika, iż w okresie 2011 – 2013 wypełniono więcej formularzy „Niebieska Karta” w środowiskach wiejskich niż
w miejskich (76% – na wsi, 24% – w mieście).

W tym samym czasie z usług Specjalistycznego Ośrodka Wsparcia w Tyszowcach
w formie pomocy całodobowej skorzystało 248 osób dotkniętych przemocą w rodzinie –
w tym 147 dzieci.

W ciągu ostatnich trzech lat Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Tomaszowie Lubelskim udzielił wsparcia 479 osobom pokrzywdzonym w wyniku doznawania przemocy w rodzinie (w tym 105 dzieciom), co stanowi średnio 46% ogólnej liczby zgłaszających się do Ośrodka osób doświadczających różnorodnych kryzysów życiowych. W 2013 r. w OIK odnotowano, iż z problemem przemocy boryka się 187 klientów (w tym 50 osób, które nie ukończyły 18 roku życia), co stanowiło 50% wszystkich osób objętych wsparciem
w Ośrodku. W roku 2012 były to 102 osoby (w tym 28 dzieci), czyli 30% ogółu klientów Ośrodka, zaś w 2011 roku do OIK trafiło 190 osób poszkodowanych w wyniku przemocy
(w tym 27 dzieci) i stanowiły one 57% wszystkich osób doświadczających kryzysów życiowym korzystających z pomocy w Ośrodku.

Przytoczone dane liczbowe zostały zestawione w poniższej tabeli.

Tab. 1. Realizacja zadań na rzecz przeciwdziałania przemocy przez poszczególne podmioty w latach 2011- 2013

Podmiot realizujący zadania na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie		Rok
		2011	2012	2013
Komenda Powiatowa Policji w Tomaszowskie Lub.	Liczba interwencji domowych w związku z zagrożeniem przemocą	1199	1160	1016
	Liczba wypełnionych formularzy „Niebieska Karta-A”	53	46	68
	Liczba osób, co do których istnieje podejrzenie, że są dotknięte przemocą, w tym:	91	50	104
	Kobiet	59 (65%)	40 (80%)	69 (66%)
	Mężczyzn	9 (10%)	5 (10%)	11 (11%)
	Małoletnich	23 (25%)	5 (10%)	24 (23%)
	Liczba osób, wobec których istnieje podejrzenie, że stosują przemoc w rodzinie, w tym:	53	46	68
	Kobiet	2	5	2
	Mężczyzn	50	41	66
	Nieletnich	1	0	0
	Liczba osób, co do których istnieje podejrzenie, że stosują przemoc w rodzinie, będących pod wpływem alkoholu	23 (43,4% wszystkich sprawców)	14 (30,4% wszystkich sprawców)	39 (57,4% wszystkich sprawców)
Specjalistyczny Ośrodek Wsparcia w Tyszowcach	Liczba osób objętych pomocąW tym:dzieci	62 33	88 51	98 63
Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Tomaszowie Lubelskim	Liczba osób objętych pomocą z powodu przemocy w rodzinieW tym:dzieci	190 27 (14,2%)	102 28 (27,5%)	187 50 (26,7%)
	Liczba rodzin objętych pomocą z powodu przemocy domowej	153	66	129
	Liczba osób korzystających z całodobowego schronienia z powodu przemocy w rodzinie	7	3	3

W 2011 roku 5 Ośrodków Pomocy Społecznej wszczęło łącznie 15 procedur „Niebieskie Karty” , w 2012 roku założono już 54 Niebieskie Karty, natomiast w roku 2013 założono ponad 43 Niebieskie Karty. Ponadto w 2013 roku pięć jednostek zadeklarowało wszczynanie procedur Niebieskie Karty, jednocześnie nie wskazując na ich liczbę,
co uniemożliwia dokładne oszacowanie, ile procedur zostało wszczętych w tym roku.
W Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w ciągu 3 ostatnich lat miał miejsce jeden przypadek wszczęcia wspomnianej procedury.

Sąd Rejonowy II Wydział Karny w Tomaszowie Lubelskim odnotował, iż w latach 2008-2012 wydano łącznie 357 wyroków za znęcanie się nad członkami rodziny (art. 207 KK), w tym 12 wyroków dotyczyło kobiet, zaś 345 – mężczyzn, natomiast w samym 2013 roku wydano 63 wyroki – w tym 3 wobec kobiet.

Jednostki organizacyjne pomocy społecznej wszczynały ponadto postępowania opiekuńcze w związku z faktem zaistnienia przemocy w rodzinie. W 2011 roku postępowania opiekuńcze wszczęto z urzędu wobec 26 rodzin, rok później – wobec 23 rodzin. W 2013 roku 12 instytucji pomocy społecznej wskazało na wszczynanie postępowań opiekuńczych, bez określenia ich liczby. Z tego względu nie ma możliwości określenia, ile postępowań miało miejsce w tym roku.

W 2013 roku ankietowano również placówki służby zdrowia z terenu powiatu tomaszowskiego w zakresie realizowania przez nie procedury „Niebieskie Karty”. Ankietę rozesłano do 23 zakładów opieki zdrowotnej. Z zebranych danych wynika, że tylko jeden
z nich podejmował wspomnianą procedurę wypełniając 3 Niebieskie Karty – część A.

W latach 2011 – 2013 Ośrodek Interwencji Kryzysowej realizował program korekcyjno-edukacyjny dla osób stosujących przemoc w rodzinie. W ramach oddziaływań korekcyjno-edukacyjnych co roku przeprowadzano warsztaty grupowe oraz (pomocniczo) rozmowy indywidualne z psychologiem. W zajęciach brały udział głównie osoby zobligowane do uczestnictwa na mocy postanowienia Sądu. W latach 2011-2013 Sąd Rejonowy w Tomaszowie Lubelskim orzekł obowiązek uczestnictwa w programie korekcyjno – edukacyjnym wobec 32 osób. Łącznie w okresie tym w warsztatach uczestniczyło 49 osób (mężczyzn).

Cele, założenia i kierunki działania w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie i ochrony ofiar przemocy w powiecie tomaszowskim

4.1. Cele programu

Celem głównym programu jest zmniejszenie skali zjawiska przemocy w rodzinie
w powiecie tomaszowskim oraz zwiększenie skuteczności działań pomocowych wobec członków rodziny dotkniętej przemocą. Cel główny będzie realizowany poprzez następujące cele szczegółowe:

Poszerzenie wiedzy na temat rozmiarów przemocy poprzez systematyczne diagnozowanie zjawiska na terenie powiatu;
Podnoszenie wrażliwości społecznej wobec przemocy w rodzinie;
Zwiększenie dostępności pomocy skierowanej do osób doświadczających przemocy
w rodzinie;
Zwiększenie skuteczności działań interwencyjnych i korekcyjnych wobec sprawców przemocy.
Zwiększenie skuteczności ochrony osób doświadczających przemocy na terenie powiatu tomaszowskiego;

4.2. Przewidywane rezultaty programu

Przez realizację celów Programu zakłada się osiągniecie następujących rezultatów:

Wzrost wiedzy w zakresie zjawiska przemocy w rodzinie oraz pomocy świadczonej na rzecz ofiar przemocy na terenie powiatu;
Zwiększenie wrażliwości społecznej wobec przemocy w rodzinie;
Zmiana postaw społeczeństwa wobec zjawiska przemocy w rodzinie;
Wzrost liczby osób i miejsc świadczących profesjonalną pomoc skierowaną do ofiar przemocy w rodzinie;
Spadek liczby rodzin, w których interwencje Policji i innych podmiotów zajmujących się przemocą w rodzinie podejmowane są wielokrotnie
Zwiększenie skuteczności ochrony osób doświadczających przemocy na terenie powiatu tomaszowskiego.

4.3. Adresaci programu

Działaniami Programu zostaną objęte następujące osoby:

Osoby doświadczające przemocy w rodzinie, w tym dzieci, współmałżonkowie lub partnerzy w związkach nieformalnych, osoby starsze, osoby niepełnosprawne
Sprawcy przemocy w rodzinie
Świadkowie przemocy w rodzinie

4.4. Realizatorzy Programu

1) Ośrodek Interwencji Kryzysowej w Tomaszowie Lubelskim (koordynator)

2) Specjalistyczny Ośrodek Wsparcia w Tyszowcach

3) Komenda Powiatowa Policji w Tomaszowie Lubelskim oraz Rewiry Dzielnicowych

Celem efektywniejszej realizacji niniejszego programu wskazane jest podejmowanie współpracy z innymi podmiotami, jak:

1) Starostwo Powiatowe w Tomaszowie Lubelskim

2) Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Tomaszowie Lubelskim

3) Poradnia Psychologiczno Pedagogiczna w Tomaszowie Lubelskim

4) Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej w Tomaszowie Lubelskim

5) Sąd Rejonowy, sądowe służby kuratorskie

6) powiatowe placówki edukacyjne

7) ośrodki pomocy społecznej z terenu powiatu

8) organizacje pozarządowe działające w obszarze przeciwdziałania przemocy w rodzinie na terenie powiatu tomaszowskiego

9) media.

4.5. Podstawowe kierunki działań

4.5.1. Działania uprzedzające

Działania diagnozujące, których celem jest poszerzenie wiedzy na temat rozmiarów zjawiska przemocy w rodzinie na terenie powiatu tomaszowskiego.

Sposób realizacji:

zbieranie informacji na temat rozmiarów zjawiska przemocy w rodzinie na obszarze powiatu tomaszowskiego;
zbieranie informacji na temat istniejącej w powiecie infrastruktury instytucji pomagających ofiarom przemocy w rodzinie.

Działania informacyjne, których celem jest podniesienie poziomu wrażliwości społecznej na zjawisko przemocy w rodzinie.

Sposób realizacji:

Przeprowadzanie lokalnych kampanii społecznych, które obalają mity i stereotypy na temat przemocy w rodzinie, usprawiedliwiające jej stosowanie, nazywają wprost ogólnie akceptowane krzywdzące zachowania silniejszych członków rodziny oraz propagują skuteczne sposoby powstrzymywania przemocy.

4.5.2. Działania interwencyjne

Działania pomocowe kierowane do ofiar przemocy w rodzinie, których celem jest zwiększenie dostępności pomocy skierowanej do osób doświadczających przemocy
w rodzinie, stworzenie organizacyjnych i kadrowych warunków do udzielania profesjonalnej pomocy ofiarom przemocy w rodzinie.

Sposób realizacji:

podejmowanie działań w kierunku rozwoju sieci instytucji wspierających ofiary przemocy w rodzinie, takich jak punkty konsultacyjne, a także rozwój usług Ośrodka Interwencji Kryzysowej oraz usług Specjalistycznego Ośrodka Wsparcia,
Propagowanie informacji o ogólnopolskim telefonie zaufania „Niebieska Linia”,
udostępnianie do publicznej wiadomości informatorów o instytucjach udzielających pomocy w sytuacjach doświadczania przemocy w rodzinie.

Działania interwencyjne kierowane do sprawców przemocy w rodzinie, których celem jest ograniczanie przez nich stosowania przemocy wobec najbliższych.

Sposób realizacji:

Stosowanie procedury „Niebieskich Kart”.

4.5.3. Działania wpierające

Mieszczą się tu działania terapeutyczne mające na celu wzmocnienie ochrony ofiar przemocy w rodzinie.

Sposób realizacji:

realizacja programu ochrony ofiar przemocy,
opracowywanie i realizacja programów terapeutycznych dla ofiar przemocy
w rodzinie,
w miarę możliwości zabezpieczenie odpowiednich warunków do przesłuchań dzieci (niebieskie pokoje) oraz dorosłych – ofiar przemocy w rodzinie.

4.5.4. Działania korekcyjno- edukacyjne

Mieszczą się tutaj działania ukierunkowane na zmianę zachowań i postaw osób stosujących przemoc, których celem jest powstrzymanie sprawców i zakończenie przemocy
w rodzinie.

Sposób realizacji:

opracowanie i realizacja programów korekcyjno – edukacyjnych dla sprawców przemocy w rodzinie,
współpraca z gminami przy organizacji prac społecznie użytecznych wykonywanych przez sprawców przemocy w rodzinie przy jednoczesnym uczestnictwie
w programach korekcyjno – edukacyjnych.

Harmonogram realizacji powyższych działań zawiera tabela nr 2.

5. Źródła finansowania programu

Zakłada się, że niniejszy Program będzie finansowany z wykorzystaniem wielu źródeł:

− środki własne instytucji i organizacji zaangażowanych w realizację Programu,

– środki budżetu państwa przeznaczone na realizację zadań powiatu z zakresu administracji rządowej,

− inne zewnętrzne źródła finansowania pozyskiwane w miarę możliwości.

6. Monitoring i ewaluacja programu

Realizacja programu będzie monitorowana. Ocena poszczególnych działań realizowanych w ramach celów pośrednich będzie dokonywana corocznie, co pozwoli na bieżące śledzenie stopnia ich wykonania oraz wprowadzenie ewentualnych korekt lub zmian. W związku z tym realizatorzy programu na wniosek koordynatora składać będą coroczne sprawozdania z realizacji działań. Sprawozdanie z realizowanych działań zostanie przedstawione Radzie Powiatu w Tomaszowie Lubelskim po zakończeniu roku budżetowego, nie później niż do dnia 30 kwietnia każdego roku.

Ocena Programu zostanie przeprowadzona po zakończeniu jego realizacji, co pozwoli określić wszystkie uzyskane efekty oraz wskazać czynniki, które ułatwiały bądź utrudniały jego realizację.

7. Harmonogram działań

Tabela 2: Harmonogram działań na lata 2014 – 2018

*L.p.*	*Działania*	*Zadania*	*Realizatorzy i współrealizatorzy*	*Źródła finansowania*	*Czas realizacji*
1.	Działania diagnozujące	Zbieranie informacji na temat rozmiarów zjawiska przemocy w rodzinie na obszarze powiatu tomaszowskiego	OIK	Środki własne, ew. inne źródła	2014-2018
1.	Działania diagnozujące	Zbieranie informacji na temat istniejącej w powiecie infrastruktury instytucji pomagających ofiarom przemocy w rodzinie	OIK, PCPR, Starostwo Powiatowe	Środki własne, ew. inne źródła	2014-2018
2.	Działania informacyjne	Przeprowadzanie lokalnych kampanii społecznych, które obalają mity i stereotypy na temat przemocy w rodzinie, usprawiedliwiające jej stosowanie, nazywają wprost ogólnie akceptowane krzywdzące zachowania silniejszych członków rodziny oraz propagują skuteczne sposoby powstrzymywania przemocy	OIK, PCPR, PPP, KPP, SOW (we współpracy z NGO i mediami)	Środki własne, budżet państwa, ew. inne źródła	2014-2018
3.	Działania pomocowe kierowane do ofiar przemocy w rodzinie	Podejmowanie działań w kierunku rozwoju sieci instytucji wspierających ofiary przemocy w rodzinie, takich jak punkty konsultacyjne, a także rozwój usług Ośrodka Interwencji Kryzysowej, rozwój usług Specjalistycznego Ośrodka Wsparcia	OIK, SOW (we współpracy z NGO)	Środki własne (budżet OIK na 2014 r. – 220000 zł, w następnych latach wysokość środków zgodna z uchwalonym planem finansowym) , budżet państwa (budżet SOW na 2014 r. – 356000 zł, w następnych latach wysokość środków zgodna z ustalonym planem dotacji), ew. inne źródła	2014-2018
		Propagowanie informacji o ogólnopolskim telefonie zaufania „Niebieska Linia”	OIK, PCPR, PPP, KPP, SOW	Środki własne, budżet państwa, ew. inne źródła	2014-2018
		Udostępnianie do publicznej wiadomości informatorów o instytucjach udzielających pomocy w sytuacjach doświadczania przemocy w rodzinie	OIK, PCPR, PPP, KPP, SOW (we współpracy z mediami i NGO)	Środki własne, budżet państwa, ew. inne źródła	2014-2018
4.	Działania interwencyjne kierowane do sprawców przemocy	Stosowanie procedury „Niebieskich Kart”	KPP, PCPR, OIK, powiatowe placówki edukacyjne, SPZOZ	Środki własne	2014-2018
5.	Działania wspierające (terapeutyczne)	Realizacja programu ochrony ofiar przemocy	KPP, SOW (we współpracy z NGO)	Środki własne, budżet państwa, ew. inne źródła	2014-2018
		Opracowywanie i realizacja programów terapeutycznych dla ofiar przemocy w rodzinie	SOW (we współpracy z NGO)	Środki własne, budżet państwa, ew. inne źródła	2014-2018
		W miarę możliwości zabezpieczenie odpowiednich warunków do przesłuchań dzieci (niebieskie pokoje) oraz dorosłych – ofiar przemocy w rodzinie	KPP, SOW (we współpracy z NGO)	Środki własne, budżet państwa, ew. inne źródła	2014-2018
6.	Działania korekcyjno – edukacyjne	Opracowanie i realizacja programów korekcyjno – edukacyjnych dla sprawców przemocy w rodzinie	OIK	Budżet państwa (wysokość środków na 2014 r. – 10000 zł, w następnych latach wysokość środków zgodna z ustalonym planem dotacji)	2014-2018
6.	Działania korekcyjno – edukacyjne	Współpraca z gminami przy organizacji prac społecznie użytecznych wykonywanych przez sprawców przemocy w rodzinie przy jednoczesnym uczestnictwie w programach korekcyjno – edukacyjnych	OIK (we współpracy z OPS)	Budżet państwa, środki własne	2014-2018

Wykaz skrótów:

OIK – Ośrodek Interwencji Kryzysowej

PCPR – Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie

PPP – Poradnia Pedagogiczno- Psychologiczna

SOW – Specjalistyczny Ośrodek Wsparcia

KPP – Komenda Powiatowa Policji

NGO – organizacje pozarządowe

OPS – ośrodki pomocy społecznej

SPZOZ – Samodzielny Publiczny Zespół Opieki Zdrowotnej

Program przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie w powiecie tomaszowskim na lata 2014-2018 (UCHWAŁA NR XXXV/368/2014 RADY POWIATU W TOMASZOWIE LUBELSKIM z dnia 23. czerwca 2014)

„Program przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie w powiecie tomaszowskim na lata 2014- 2018”

4.4. Realizatorzy Programu

4.5. Podstawowe kierunki działań

4.5.1. Działania uprzedzające

4.5.2. Działania interwencyjne

4.5.3. Działania wpierające

4.5.4. Działania korekcyjno- edukacyjne

5. Źródła finansowania programu

6. Monitoring i ewaluacja programu

7. Harmonogram działań

Dodaj komentarz